Spółdzielnie energetyczne 2026: Nadchodzi rok magazynowania i miejskiej rewolucji

Rok 2026 rysuje się jako moment krytyczny dla polskiej energetyki obywatelskiej. Po okresie intensywnego wzrostu liczby rejestracji w 2025 roku, nadchodzące miesiące przyniosą nowe, bardziej wymagające ramy prawne, ale także bezprecedensowe możliwości finansowe i technologiczne. Co konkretnie zmieni się dla spółdzielni energetycznych w 2026 roku? Przedstawiamy analizę najważniejszych trendów i regulacji.

1. Próg autokonsumpcji: Z 40% na 70%

Największą zmianą, która wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku, jest podniesienie wymaganego progu autokonsumpcji. Dotychczas spółdzielnie musiały pokrywać minimum 40% zapotrzebowania swoich członków energią wytworzoną we własnych źródłach.

Dla podmiotów zarejestrowanych po tej dacie, próg ten wzrośnie do 70%.

• •Co to oznacza w praktyce? Nowo powstające spółdzielnie będą musiały znacznie precyzyjniej dobierać profil wytwórczy do profilu odbiorców. Nie wystarczy już tylko budowa instalacji fotowoltaicznej – kluczowe stanie się zbilansowanie systemu.
• •Ochrona praw nabytych: Warto podkreślić, że spółdzielnie zarejestrowane w wykazie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) do końca 2025 roku zachowują prawo do rozliczania się na starych, łagodniejszych zasadach (próg 40%).

2. Spółdzielnie energetyczne wkraczają do miast

Rok 2026 może stać się przełomowy dla energetyki obywatelskiej w miastach. Czekamy na kluczową opinię Komisji Europejskiej, która ma otworzyć drogę do tworzenia spółdzielni energetycznych na terenach gmin miejskich. Pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie pozwoli na rozwój takich inicjatyw poza dotychczasowymi obszarami wiejskimi i miejsko-wiejskimi, co otworzy drzwi dla:

• •Wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, które mogą teraz tworzyć własne spółdzielnie energetyczne.
• •Małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) zlokalizowanych w strefach przemysłowych miast, które chcą wspólnie optymalizować koszty dystrybucyjne.

3. Rok Magazynów Energii (BESS)

W obliczu podniesienia progu autokonsumpcji do 70%, rok 2026 stanie się rokiem inwestycji w magazyny energii (BESS – Battery Energy Storage Systems). Zmiany w prawie budowlanym i energetycznym ułatwiają ten proces:

• •Uproszczenia formalne: Magazyny o pojemności do 30 kWh nie wymagają już pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
• •Zasady sumowania mocy: Nowe przepisy (tzw. ustawa offshore’owa i nowelizacje OZE) wprowadzają korzystniejsze zasady sumowania mocy mikroinstalacji i magazynu, co zapobiega automatycznemu „przeskakiwaniu” do wyższych kategorii przyłączeniowych.

4. Wsparcie z KPO i Funduszu Modernizacyjnego

W 2026 roku dostępna będzie szeroka pula środków na rozwój społeczności energetycznych:

• •Krajowy Plan Odbudowy (KPO): Realizacja projektów w ramach inwestycji B2.2.2 (wsparcie przedinwestycyjne i inwestycyjne dla społeczności energetycznych).
• •Programy NFOŚiGW: Kontynuacja naborów w ramach „Energii dla Wsi” oraz dedykowanych programów wspierających magazynowanie energii i biometanownie, które są idealnym uzupełnieniem dla spółdzielni (zapewniają stabilne źródło energii niezależne od pogody).

5. Nowe standardy przyłączeniowe i autoryzacja

W 2026 roku rynek będzie musiał dostosować się do reformy systemu przyłączeń. Spółdzielnie energetyczne, jako podmioty wspierające stabilność lokalnych sieci, mogą liczyć na preferencje w dostępie do infrastruktury. Kluczowym wyzwaniem pozostaje jednak modernizacja sieci niskiego napięcia przez Operatorów Systemów Dystrybucyjnych (OSD), co w wielu regionach będzie warunkiem koniecznym do powstania nowych inicjatyw.

Podsumowanie:

Dla istniejących spółdzielni rok 2026 to czas optymalizacji. Dla tych, które dopiero planują start – to czas na precyzyjne projektowanie. Kluczem do sukcesu nie jest już tylko „produkcja energii”, ale „zarządzanie energią”. Inwestycja w systemy EMS (Energy Management Systems) oraz magazynowanie będzie w nadchodzącym roku nie tyle wyborem, co koniecznością ekonomiczną wynikającą z nowych progów autokonsumpcji.